วันอาทิตย์ที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2558

ความสำคัญของวัฒนธรรมไทย






ความสำคัญของวัฒนธรรมไทย


   1) วัฒนธรรมเป็นเครื่องสร้างระเบียบแก่สังคมมนุษย์ วัฒนธรรมไทยเป็นเครื่องกำหนดพฤติกรรมของสมาชิกในสังคมไทย ให้มีระเบียบแบบแผนที่ชัดเจนรวมถึงผลของการแสดงพฤติกรรมตลอดจนถึงการสร้างแบบแผนของความคิด ความเชื่อ และค่านิยมของสมาชิกให้อยู่ในรูปแบบเดียวกัน

   2) วัฒนธรรมทำให้เกิดความสามัคคีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน สังคมที่มีวัฒนธรรมเดียวกันย่อมจะมีความรู้สึกผูกพันเดียวกัน เกิดความเป็นปึกแผ่น จงรักภักดีและอุทิศตนให้กับสังคมทำให้สังคมอยู่รอด

   3) วัฒนธรรมเป็นตัวกำหนดรูปแบบของสถาบัน เช่น รูปแบบของครอบครัวจะเห็นได้ว่าลักษณะของครอบครัวแต่ละสังคมต่างกันไป ทั้งนี้เนื่องจากวัฒนธรรมในสังคมเป็นตัวกำหนดรูปแบบ เช่น วัฒนธรรมไทยกำหนดเป็นแบบสามีภรรยาเดียว ในอีกสังคมหนึ่งกำหนดว่าชายอาจมีภรรยาได้หลายคน หรือหญิงอาจมีสามีได้หลายคน ความสัมพันธ์ทางเพศก่อนแต่งงานเป็นสิ่งที่ดีหรือเป็นเรื่องขัดต่อศีลธรรม

   4) วัฒนธรรมเป็นเครื่องมือช่วยแก้ปัญหา และสนองความต้องการของมนุษย์ มนุษย์ไม่สามารถดำรงชีวิตภายใต้สิ่งแวดล้อมได้อย่างสมบูรณ์ ดังนั้นมนุษย์ต้องแสวงหาความรู้จากประสบการณ์ที่ตนได้รับการประดิษฐ์คิดค้นวิธีการใช้ทรัพยากรนั้นให้เกิดประโยชน์ต่อชีวิตและถ่ายทอดจากสมาชิกรุ่นหนึ่งไปสู่สมาชิกรุ่นต่อไปได้โดยวัฒนธรรมของสังคม

   5) วัฒนธรรมช่วยให้ประเทศชาติเจริญก้าวหน้า หากสังคมใดมีวัฒนธรรมที่ดีงามเหมาะสม เช่น ความมีระเบียบวินัย ขยัน ประหยัด อดทน การเห็นประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว เป็นต้น สังคมนั้นย่อมจะเจริญก้าวหน้าได้อย่างรวดเร็ว

   6) วัฒนธรรมเป็นเครื่องแสดงเอกลักษณ์ของชาติ คำว่า เอกลักษณ์ หมายถึง ลักษณะพิเศษหรือลักษณะเด่นของบุคคลหรือสังคม ที่แสดงว่าสังคมหนึ่งแตกต่างไปจากอีกสังคมหนึ่ง เช่น วัฒนธรรมการพบปะกันในสังคมไทย จะมีการยกมือไหว้กันแต่ในสังคมญี่ปุ่นใช้การคำนับกัน เป็นต้น
แหล่งข้อมูล:www.aksorn.,com/lib/detail_print.php?topicid=446

ศิลปและวัฒนธรรม



ศิลปและวัฒนธรรม




ลักษณะทางวัฒนธรรมของเชียงใหม่

        วัฒนธรรม หมายถึง สิ่งที่ดีงาม มีคุณค่าซึ่งคนในสังคมประพฤติปฏิบัติหรือแสดงออกมาช้านานเป็นลักษณะที่เป็นศิลปะ

 เป็นขนบธรรมเนียมประเพณี อันมีทั้งรูปธรรมและนามธรรมซึ่งเป็นแบบอย่างวิถีชีวิตของสังคมหนึ่ง

วัฒนธรรมท้องถิ่น หมายถึง ทุกสิ่งทุกอย่างที่มีผลผลิตของมนุษย์ในสังคมเป็นต้นว่า ความคิดความรู้สึก ความประพฤติ กิริยาอาการ ศิลปะ ประเพณี กฎหมาย ประดิษฐกรรมต่างๆ ที่สังคมยอมรับและปฏิบัติสืบต่อกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน



คุณค่าหรือประโยชน์ของวัฒนธรรมท้องถิ่น
        วัฒนธรรมท้องถิ่นมีคุณค่าหรือประโยชน์ ทั้งอดีตและปัจจุบันดังนี้
  1. ประโยชน์ในการศึกษาความเจริญของมนุษย์แง่ประวัติศาสตร์ โบราณคดี และความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการศึกษาวิชาอื่นๆ
  2. เป็นประโยชน์ทางด้านการให้ความบันเทิง ซึ่งจำเป็นมากสำหรับสมัยก่อน เพราะไม่มีความบันเทิงใจมากนัก
  3. เป็นเครื่องสั่งสอนให้มนุษย์อยู่ในกรอบอันเหมาะสมและดีงามเช่น สุภาษิต นิทานชาวบ้าน เป็นเครื่องกล่อมเกลาจิตใจ ขนบธรรมเนียมประเพณี เป็นกรอบของสังค
  4. เป็นรากฐานของความเจริญในปัจจุบัน วรรณคดี และกฏหมายที่มาจากท้องถิ่น เช่นพระลอ เดิมเป็นนิทานพื้นบ้าน กฏหมายลักษณะผัวเมีย การปรับไหมชายชู้ ตั้งขึ้นมาจากขนบธรรมเนียมประเพณีแต่เดิม
  5. วัฒนธรรมท้องถิ่นทำให้เกิดความนิยม ภาคภูมิใจในท้องถิ่นของตน เป็นเครื่องชี้ให้เห็นสภาพของคน ความคล้ายคลึงกับที่อื่นๆทั่วโลก ความคิดเช่นนี้จะไม่สร้างความแบ่งแยก และขณะเดียวกันก็สร้างความภูมิใจในท้องถิ่นของตนว่ามิได้ด้อยไปจากท้องถิ่นอื่นใดในโลก


http://www.peeso.itgo.com/culture.htm

ประเพณีวัฒนธรรมในครอบครัว






ประเพณีวัฒนธรรมในครอบครัว

     แต่ละครอบครัวจะมีการดำเนินชีวิตของคนในครอบครัวที่แตกต่างกัน  ซึ่งขึ้นอยู่กับวัฒนธรรมในครอบครัว  และข้อตกลงร่วมกันภายในครอบครัว  วัฒนธรรมในครอบครัวของคนไทยมีหลายประการ  เช่น
          -  เคารพญาติผู้ใหญ่  และผู้ที่มีอายุมากกว่า
          -  เชื่อฟังคำสั่งสอนของพ่อแม่
          -  ช่วยเหลือเกื้อกูลลูกหลานในทางที่ดีงาม
          -  แสดงความเคารพในกันแบบไทย

วัฒนธรรมที่ดีงามเหล่านี้  ถือเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยขัดเกลาความประพฤติของสมาชิกใสนครอบครัว
          ข้อตกลงในครอบครัวเป็นสิ่งที่สมาชิกในครอบครัวตกลงร่วมกันและพร้อมใจกันปฏิบัติตาม  เช่น
-  ที่บ้านหนู  ตอนเย็นต้องกินอาหารร่วมกันทุกวัน  และทุกคนต้องตรงต่อเวลาค่ะ
-  ที่บ้านผม  แบ่งงานกันทำ  ผมยังเด็กอยู่จึงมีหน้าที่เช็ดกระจกครับ
-  ที่บ้านผม  คุณแม่จะทำอาหารกลางวันใส่กล่องให้ผมไปกินที่โรงเรียนทุกวัน  แม่บอกว่าจะได้มั่นใจว่า  ผมกินอาหารที่มีประโยชน์
 ดังนั้นคนในครอบครัวแต่ละครอบครัว จึงมีการดำเนินชีวิตาที่แตกต่างกัน  ทั้งนี้เป็นเพราะวัฒนธรรมในครอบครัว และข้อตกลงร่วมกัน

ในแต่ละครอบครัวที่มีความแตกต่างกัน
         บางครอบครัวสอนให้ลูกหลานรู้จักทำงานบ้าน  รับผิดชอบในหน้าที่ของตนเองจักช่วยเหลือตนเองในเรื่องต่าง ๆ ขณะที่บางครอบครัวตามใจลูกหลานมากเป็นพิเศษ  เมื่ออยากได้สิ่งใดก็จัดหามาให้  บางครอบครัวสมาชิกในบ้านไม่ต้องทำงานในบ้านเลย  เพราะมีคนรับใช้คอยทำให้ทุกอย่าง  อยากได้อะไรก็บอกให้คนรับใช้จัดหามาให้

ลักษณะการดำเนินชีวิตในแต่ละครอบครัว  ได้หล่อหลอมให้เด็กแต่ละคนมีลักษณะนิสัยและความรับผิดชอบที่แตกต่างกัน 
แต่เมื่อเด็ก ๆ มาเรียนหนังสือในโรงเรียน  และมาใช้ชีวิตอยู่ที่โรงเรียนร่วมกับคนอื่น  เด็ก ๆ  ไม่สามารถนำนิสัยหรือความเคยชินที่ปฏิบัติที่บ้านมาใช้ที่โรงเรียนได้  ดังนั้นจึงต้องรู้จักเรียนรู้วัฒนธรรมในโรงเรียน


วัฒนธรรมกับการดำเนินชีวิต



 วัฒนธรรมกับการดำเนินชีวิต

 


อาชีพของชุมชนไทยในอดีตส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา  ดังนั้นจึงมีชีวิตผูกพันอยู่กับการเพาะปลูกข้าวและการรับประทานข้าวที่สืบทอดกันมาในสังคมไทย  ทำให้ข้าวมีความสำคัญในชีวิตประจำวันของคนไทยจนเกิดวัฒนธรรมมากมายที่เกี่ยวกับข้าว  ตัวอย่างเช่น
 ๑.  ความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับข้าวของคนไทยในชุมชน  คนไทยในชุมชนต่าง ๆ มีความเชื่อว่าในข้าวมีเทพยดาประจำตัวอยู่  หรือมีวิญญาณประจำข้าว  คือ  แม่โพสพ  จึงต้องปฏิบัติต่อแม่โพสพด้วยความเคารพนับถือและจะอบรมสั่งสอนลูกหลาน  เช่น
         -  ห้ามเหยียบข้าว
         -  ต้องรับประทานข้าวให้หมดจาน  ไม่ทิ้งข้าว  เพราะเป็นบาปกรรม
         -  มีพิธีกรรมเพื่อแสดงความเคารพบูชาและสำนึกในบุญคุณของแม่โพสพ  เช่น
         -  พิธีไหว้เจ้าที่  พิธีรับขวัญแม่โพสพ  ซึ่งเป็นพิธีบำรุงรักษาต้นข้าวให้เจริญงอกงาม  และแสดงความอ่อนน้อมต่อต้นข้าว
        -  พิธีเก็บเกี่ยวข้าว  เพื่อให้ได้ผลผลิต  ให้คนปลอดภัยในการเก็บเกี่ยว  เช่น  พิธีเชิญขวัญข้าว  พิธีขนข้าวขึ้นยุ้ง
        -  พิธีบวงสรวง  เสี่ยงทาย  ให้เกิดความอุดมสมบูรณ์
         -  พิธีทำขวัญข้าว  เพื่อให้แม่โพสพพอใจ  แล้วบันดาลให้ข้าวงอกงามอุดมสมบูรณ์
         -  พิธีฉลองผลผลิตและบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คุ้มครองให้ได้พืชพรรณอาหาร  เพื่อตอบแทนน้ำใจเพื่อนบ้านที่มาลงแขกช่วยกันเก็บเกี่ยว  ขอขมาโทษถ้ามีการล่วงเกิน  เพื่อทำบุญให้แก่บรรพบุรุษ  และเจ้าที่เจ้าทาง  เป็นพิธีที่มีทั้งความเชื่อเรื่องผีแบบดั้งเดิมและพิธีทางพระพุทธ  เช่น  พิธีสู่ขวัญข้าว  พิธีกวนข้าวทิพย์  พิธีบุญข้าวจี่  พิธีสู่ขวัญควาย
            พิธีกรรมเกี่ยวกับข้าวเหล่านี้  นอกจากจะเกี่ยวข้องกับอาชีพและการดำเนินชีวิตของคนในชุมชนแล้ว  ยังมีผลต่อคนในชุมชนด้วย  เช่น  การช่วยเหลือกันในชุมชนเพื่อทำนา  การมีพิธีกรรมที่ผูกพันกับธรรมชาติ  และปฏิบัติร่วมกันของคนในชุมชน  ทำให้คนไทยมีนิสัยสุภาพอ่อนน้อม  กตัญญูกตเวที  มีน้ำใจช่วยเหลือเอื้อเฟื้อ  มีความสามัคคีผูกพันกันในชุมชนแบบเครือญาติ  ซึ่งเป็นจุดเด่นของชุมชนไทย
            ๒.  ประเพณีการละเล่นเกี่ยวกับอาชีพทำนา  เช่น  การเต้นกำรำเคียว  ซึ่งเป็นการละเล่นที่ทำให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน  เป็นการผ่อนคลายความเหน็ดเหนื่อย  หลังจากการเก็บเกี่ยวข้าว  และเป็นการเชื่อมความสามัคคีในหมู่คณะอีกทางหนึ่ง
            ๓.  วัฒนธรรมที่เกิดจากความเชื่อ  ศาสนา  และขนบธรรมเนียมประเพณี

ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น





 ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น

     วัฒนธรรม  หมายถึง  แบบแผนในการดำเนินชีวิตที่ดีงามที่ปฏิบัติต่อเนื่องกันมาในชุมชนและสังคม  วัฒนธรรมมีพื้นฐานมาจากสิ่งแวดล้อม  เช่น  สภาพภุมิประเทศ  ภูมิอากาศ  ศาสนา  และความเชื่อสำหรับวัฒนธรรมในชุมชนไทยนั้น  พระยาอนุมานราชธน  แบ่งองค์ประกอบของวัฒนธรรมออกเป็น ๔ ประการ  คือ
    ๑.ความคิด  ความเชื่อ  ความเข้าใจ  ความคิดเห็น  ตลอดจนอุดมการณ์ต่าง ๆ ที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากคนรุ่นก่อน  เช่น  ความเชื่อในเรื่องทางศาสนา  สิ่งศักดิ์สิทธิ์  ความเข้าใจเรื่องของจักรวาล  รวมทั้งการยอมรับว่าสิ่งใดถูกหรือผิด  ซึ่งการให้คุณค่าหรือมาตรฐานการตัดสินใจของสังคมหนึ่ง ๆ จะแตกต่างกัน
    ๒.ขนบธรรมเนียมประเพณีที่แสดงออกในรูปพิธีกรรมต่าง ๆ เช่น  พิธีการแต่งงาน  พิธีบวชนาคพิธีขึ้นบ้านใหม่  พิธีการเหล่านี้มักจะได้รับอิทธิพลของศาสนาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย
    ๓.  กลุ่มที่มีการจัดอย่างเป็นระเบียบหรือมีโครงสร้างอย่างเป็นทางการ  มีกฎเกณฑ์  ระเบียบข้อบังคับ  เช่น  สถาบันต่าง ๆ สมาคม  สโมสร  พรรคการเมือง  เป็นต้น  กลุ่มเหล่านี้จะมีวัตถุประสงค์ชัดเจนเพื่อผูกพันบุคคลที่เป็นสมาชิกในการแสดงความรู้สึกต่อกัน
    ๔.  วัฒนธรรมทางวัตถุทั้งหลาย  เช่น  ที่อยู่อาศัย  เครื่องแต่งกาย  รถยนต์รวมถึงเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ  ผลผลิตทางศิลปกรรมของมนุษย์  นอกจากนั้นยังรวมถึงเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ที่ใช้ในการติดต่อหรือสื่อความหมาย  เช่น  ภาษาพูด  ภาษาเขียน  ตัวเลข